Afai e pa i le eleele, e pa i le leo
O le faʻasalalauga faʻalauiloa o le afā "Afai e Pa i le Eleele, E Paʻu le Leo" o la matou tautinoga e aʻoaʻoina Tacoma e uiga i le afaina o le vai ma lona aafiaga i Puget Sound.
I le 2018, i le taimi o le faʻavaeina o le Fuafuaga Taiala mo Au'aunaga Si'osi'omaga, o se suʻesuʻega faʻamalieina tagata faʻatau na faʻaalia ai se mea moni e uiga i lena 50% o tagata Tacoma talitonu sese o le vai afā sa togafitia ae lei oo atu i alavai o le lotoifale.
O LE MEA MONI: 90% o le vai afā o Tacoma e leʻi togafitia. Pe a toulu timuga i luga o taualuga, auala, ma pakaga taavale, e aoina mai ai mea eleelea e pei o le suauu, vailaau e tineia ai manu faalafua, ma fetilaisa, ma ave saʻo atu i vai lata ane. O lenei fa'ama'i e le gata e fa'aleagaina ai fa'anatura fa'anatura o le vai ae o lo'o a'afia ai fo'i a'afiaga fa'alesoifua maloloina e ala i le fa'asalalauina o fa'ama'i mai vai.
A'oa'oina le Tacoma e uiga i Stormwater
Le fa'alauiloaina o le vai afā “Afai e pa i le eleele, e pa le leo” na faia e foia ai lenei manatu sese e ala i faatufugaga lautele. O a matou fuafuaga fa'ale-a'oa'oga fa'alaua'itele, e aofia ai ata, fa'alava fa'afefeteina, vitiō, afifi o ta'avale, ma e o'o fo'i i se fa'afiafiaga ata tifaga, ua fuafuaina uma e fa'alaua'itele ai le fa'aleagaina o le vai ma lona a'afiaga i Puget Sound.
O a matou taumafaiga ua aloaia i le atunuʻu ma faʻaitulagi:
- 2024 Fa'ailoga Taualoa a le Atunu'u Si'osi'omaga (NEAA) i le vaega o Fa'amatalaga a le Malo & Polokalame A'oga.
- 2024 Fa'ailoga mo Feso'ota'iga Lautele ma Polokalame Fa'ala'au mai le Water Environment Federation (WEF).
- 2024 Pacific Northwest Clean Water Association (PNCWA) Faailoga Suavai mo A'oa'oga a Nuu ma A'oa'oga.
O nei fa'ailoga o lo'o fa'ailoa mai ai le a'afiaga o la tatou galuega ma fa'amalosia ai la tatou tautinoga i le puipuia o punaoa faanatura a Tacoma. Fa'atasi, e mafai ona fa'amama a tatou alavai ma soifua maloloina o tatou nu'u.

Aisea Art?
I Tacoma, o faatufugaga e matua lalagaina i totonu o aganuu a le lotoifale, ma avea ai ma meafaigaluega malosi mo fesoʻotaʻiga. O faatufugaga e sili atu nai lo na'o le fatufatua'i—o se auala e fa'aalia ai tulaga taua, manatu, ma lagona a'o fatuina se mea va'aia ma aoga.
E tautala le Art i se gagana lautele, e tosina mai ai tagata ma feʻaveaʻi talanoaga e uiga i lona uiga ma le faʻamoemoe. O lenei feso'ota'iga e fa'aliliuina ai tagata o le nu'u e avea ma fautua mo le fe'au, fa'ateleina lona a'afia ma le taua.
Faatasi ai ma lona tomai tulaga ese e faʻaosofia ma aʻoaʻo ai, e mafai e faatufugaga ona faʻaogaina autu faigata ma faʻafesoʻotaʻi, fesoasoani e faʻaaofia tagata i toetoe lava o soʻo se mataupu. I Tacoma, o faatufugaga e sili atu nai lo le teuteu—o se alalaupapa i le malamalama ma le faatinoga.
Suavai Afā: Afai e pa i le eleele, e pa le leo
Ground to Sound Film & Art Festival
O le Ground to Sound Film & Art Festival na fa'alauiloa ia Mati 2024 o se auala fou ma fatufatua'i e fa'aoga ai le autalavou i le autu taua o le filogia o vai afā. Na faia foi le tausamiga ia Mati 2025, ma o mea taitasi na tosina mai ai le faitau selau o tagata e faamanatu le siosiomaga e ala i faatufugaga ma ata tifaga.
Ata Fa'alaua'itele: Murals
Va'ai la matou fa'afanua o ataFesili e masani ona fesiligia (FAQs)
-
Suavai afā o vai timu po o le kiona liusuavai e tafe i luga o luga o luga o luga o fale e pei o taualuga, auala, ma mutia. E mafai ona pikiina mea filogia ma ave i alavai i le lotoifale.
-
-
O gaioiga laiti taʻitasi e fesoasoani e puipuia a tatou alavai ma faʻasaoina le matagofie ma le soifua maloloina o Puget Sound. Auai i le Tacoma i le tausia o le tatou siosiomaga mama ma saogalemu mo augatupulaga a sau. O nisi nei o auala e mafai ona e auai:
1. Faia se Alavai Afa
Puleaina se alavai i lou pitonu'u e ala ile asiasi Adopt-a-Drain. E ala i le fa'asa'olotoina o lou alavai mai lapisi ma lapisi, ua e fesoasoani e fa'aitiitia le filogia ma puipuia lologa.- Saini luga i le initaneti mo saʻoloto
- Maua se faʻailoga o le fanua e faʻaalia ai lau tautinoga
- Aumai mea faigaluega fa'amamā ma mea e saogalemu mai le A'ai
2. Lipoti le Fa'aleagaina o Suavai Afa
Va'ai se mea e ono afaina ai o tatou alavai? Lipoti mai Tacoma MUAMUA 311, pe mafai fo'i ona e vala'au i le 311 po'o le (253) 591-5000. Va'ai mo:- O tafega o fale palapala
- Masaa pe lafoai
- Fufulu ta'avale po'o fufulu eletise ile vai fasimoli
- I'ila ga'o, vai lanu, manogi vaila'au, pua'a, po'o lapisi
3. Sifu le Poop
Lafoa'i lelei otaota fagafao ile fale ma a'o savali. Sisi, ato ma lapisi e fesoasoani e puipuia ai le filogia.4. Lagolagoina se nofoaga o otaota otaota
Lagolagoina se nofoaga o otaota otaota. Fesoasoani e tausia lou pitonuu mama ma puipuia Puget Sound! A tuu otaota fagafao i luga o le eleele, e mafai e le timu ona fufuluina siama ma le filogia i alavai afa-ma tuusao atu i alavai i le lotoifale. O le a tu'uina atu ma fa'apipi'i e le City of Tacoma Environmental Services le nofoaga, ma tu'uina atu fua fa'atumu ato.
I le avea ai ma se sponsor, e te fesoasoani e ala i le teuina o le nofoaga ma tulaga lelei.
Tiute sponsor:
- Su'e taga toe fa'atumu fua mai le TAGRO po'o le Pulea o otaota
- Toe fa'atumu le nofoaga pe a mana'omia
- Mataʻituina le nofoaga ma lipoti soʻo se faʻaleagaina poʻo ni faʻafitauli
Ina ia agavaʻa, oe tatau:
- Nofo i totonu ole taulaga o Tacoma
- Filifili se nofoaga i le sa'o mo tagata lautele i tafatafa o lou fanua
- Malilie e tausia pea le nofoaga
Lena sauni e amata? La'u mai le talosaga a Pet Waste Station ma imeli i Mnelson2@tacoma.gov.
Fesili? Fa'afeso'ota'i matou e a'oa'o atili!
5. Fufulu Lau Ta'avale ile Ala lanumeamata
Fa'aaogā se ta'avale fa'atau ta'avale e fa'amama ai le suavai leaga. E taofia ai vaila'au leaga mai le o'o atu i le Puget Sound.6. Aua le Su'e ma Aveta'avale – Fix Liks
Lisi o taavale—pei o le suauu, vai malulu, ma isi vai—e mafai ona afaina ai o tatou alavai e ala i le faaleagaina o tafega o le afā. O le Puget Sound e amata iinei fa'asalalauga, i le galulue fa'atasi ma le Matagaluega o Ecology ma fa'alapotopotoga fa'apitonu'u, e ofoina fua "Fa'asa'o Le Leak!” a'oa'oga i totonu o le itulagi o Puget Sound e fesoasoani ai i tagata e ona ta'avale e fo'ia nei fa'afitauli.
O aʻoaʻoga e taʻitaʻia e faiaoga taʻavale faʻamaonia ma aofia ai:
- Fa'aleleia o ta'avale masani ma siaki faiga
- Le a'afiaga o liki ile tatou siosiomaga
- O se asiasiga ta'avale e leai se totogi e le faia'oga
Su'e nisi punaoa i fixcarleaks.org mo le su'esu'eina o liki, fa'asologa o a'oa'oga, ma fautuaga ile galulue fa'atasi ma lau inisinia.
Manatua, afai e te matauina se pisia i le mea e te paka ai, ua oʻo i le taimi e toe faʻaleleia ai lena liki! O gaioiga laiti uma e fesoasoani e fa'amama ai le Puget Sound.
7. Fa'aaogā Fa'ata'ita'iga Tausia Fa'aanatura
O lou fanua o se nofoaga mo le fiafia, malolo, ma le matagofie faalenatura. Ae o le tausiga fa'aleaganu'u o le fanua e mafai ona o'o atu ai i le le lelei o le fa'aogaina o le vai, le tele o otaota, ma le fa'aogaina tele o vaila'au e a'afia ai lo tatou soifua maloloina ma le si'osi'omaga. I le faia o ni nai suiga faigofie, e mafai ona e:
- Fa'asao le vai, lafoa'i otaota, ma vaila'au
- Sefe taimi e ala i le galue ma le natura
- Puipui le soifua maloloina o lou aiga fa'atasi ai ma le fa'aitiitia o vaila'au
- Faasao vai mo o tatou vaitafe ma meaola, ma tausia o tatou punavai mama
O se fanua maloloina, matagofie e faigofie i laasaga nei e lima:
- Fausia le eleele maloloina
- Totō sa'o mo mana'oga o lou fanua
- Faataitai le faasūsū atamai
- Fa'aaogā fa'atauva'a vaila'au
- Filifili le tausiga o le mutia masani
Mo nisi fautuaga, asiasi naturalyardcare.org, pe fa'afeso'ota'i ma se Pierce County Master Gardener ile (253) 798-7170 po'o luga o le initoneti.
8. Fa'asa'o ma Lafoa'i Mea Mata'utia
Teu saogalemu vali, sapalai fa'amamā, vaila'au, ma isi mea e ono afaina ai i totonu o atigipusa fa'amaufa'ailoga manino e fa'aitiitia ai le lamatiaga o le masaa ma le tafe. E taua tele le lafoaia lelei e puipuia ai lo tatou siosiomaga—aua lava ne'i tia'i otaota i le alatele, alavai o matagi, po o lalo ifo o goto o fale ma faleuila.
Mo ta'iala ile lafoa'i saogalemu, asiasi ile City of Tacoma's Recovery and Transfer Center e a'oa'o atili i auala e taulima ai ma lafoa'i otaota ma le fa'atatau.
9. Lafoa'i Ope
O sikaleti e le mea sili ona lapisi i le lalolagi atoa ma oona ia tatou alavai. Avea ma se tagata ulaula fa'atatau: fa'aaoga i taimi uma se apa ato po'o se atigi efuefu a le tagata lava ia, ma tine'i atoa taga sikaleti a'o le'i lafoa'i i le lapisi.
Na e iloa?
- E tasi i le tolu taga sikaleti e iu i le lapisi.
-
O le sikaleti e faamatuu atu vailaʻau oona i totonu o le vai i totonu o itula pe a faʻafesoʻotaʻi, ma e naʻo le tasi le pau i totonu o le kalone vai e mafai ona faʻaumatia ai le 80% o meaola vai e faaopoopo i lena vai i le aso.
- O lapisi sikaleti e mafai ona tumau i le siosiomaga mo le 25 tausaga.
Ia tatou tausia lelei ala vai o Tacoma ia mama ma ola maloloina—lafoa lelei auga sikaleti.
10. Fa'ata'ita'i le Ave'esea o Moss e Fa'auo ile Afā
O le tele o tagata e ona fale i le Pasefika i Matu i Sisifo e mafai ona ta'u igoa ia nofoaga i totonu o latou fanua (poʻo luga o latou taualuga) o loʻo i ai o ni nofoaga e fiafia i le limu. Faatasi ai ma fanua paolo ma o tatou tau susu, e masani ona maua e le limu se auala e ola ai.
O le fufuluina o le mamafa po'o le fufuluina o le limu mai patio, fa'ato'aga, taualuga, po'o auala ta'avale o se auala sili lea. Ae ui i lea, o nisi e ona fale latou te maua le faʻaogaina o vailaʻau e faigofie ona pulea. O vaila'au e mafai ona avea ma vaifofo talafeagai ae fa'aalu sina minute e mafaufau ai e uiga i lapataiga o lo'o i luga o fa'ailoga: 'aua ne'i fusu i luga o mutia, la'au, po'o isi mea fa'aola. Aisea? O vaila'au nei, e aofia ai vaifofō tao tao i le fale po'o vaila'au, o le a fa'aumatia ai au la'au ma mutia. Mafaufau la i mea e fai e nei vaila'au i totonu o le vai afā, ma vaitafe ma vaitafe latou te feso'ota'i ai.
Afai e te filifili e fa'aoga vaila'au mo le fa'amamāina ma le togafitia o lou tupu a'e o le limu, fa'amolemole 'alofia le fufuluina o nei vaila'au ile auala ma alavai afā. Afai o lo'o e sua lou taualuga i vaila'au e pei o le limu-be-gone oloa, ia ta'e lou pito i lalo pe a fa'apa. O alavai i lalo o le tele o fale o lo'o feso'ota'i ma alavai o lou fale, lea e feso'ota'i i le vai afā. O tafega o le afā – e aofia ai vai timu, tafega o vai, po'o vai fufulu ta'avale - e mafai ona o'o sa'o atu i o tatou vaitafe ma vaitafe.
Zinc pa'u po'o le zinc sulfate, lea e masani ona maua i mea e aveese ai moss, ose elemene kemikolo e tali le lelei i mea fa'aola. O le fa'aogaina o le moss vaila'au e le gata ina "fa'ate'ia" le limu ae e afaina ai foi isi laau, meaola, ma meaola pe a fufulu i totonu o le siosiomaga. O le Zinc sulfide e le mafai ona solu i totonu o le vai, o lea e tumau ai i luga o le vai ma agai atu i vaituloto lata ane, vaitafe, vaitafe, ma sami. O le taimi lava e oo atu ai i se vai e afaina ai meaola o loʻo avea ma faʻavae o le siosiomaga, e aofia ai, invertebrates (anufe, snails), barnacles, iniseti, amphibians (Lizards and Frogs), ma iʻa.
E tusa lava po o le a le auala e te faʻaaogaina - fufulu faʻamalosi, fufulu, poʻo vailaʻau - o le a toe foʻi mai le limu i se taimi lata mai. Fa'asaoina le soifua maloloina o a tatou vaitafe ma vaitafe, fa'amama vaila'au, ma fai se faiga fa'alesiosiomaga i le aveeseina o limu.
11. Fesoasoani e A’oa’o Isi
Afai e pa i le eleele, e pa le leo!
Fa'alauiloa i le 2018, o lenei fa'asalalauga e fa'alauiloa ai le fa'aleagaina o le vai ma fa'amalosia suiga lelei i amioga. E ala i le galulue faatasi ma tusiata i le lotoifale, aʻoga, ma faʻalapotopotoga faʻapitonuʻu, o loʻo faʻaalia ai e le atinaʻe faatufugaga lautele ma vaega tau aʻoaʻoga e faʻafesoʻotaʻi ai le nuʻu ma le feʻau.
-
Tacoma ei ai o le a ua ta'ua o le Separate Storm Sewer System (MS4). O le faamoemoega autu o lenei faiga o le aoinat ma fa'asolo atu vai timu ma vai i luga ole laiga mai tafega o lo'o i totonu o taulaga i totonu ole vai fa'apitonu'u. O ia vai e aofia ai vaitafe, vaituloto ma le Puget Sound. O lenei ituaiga faiga e puipuia lologa ma mafai ai ona lelei alavai i totonu o le taulaga.
O Fea e Alu i ai le Vai? -
I Tacoma, e 90% o vai afā e le o fa'amamaina a'o le'i o'o atu i alavai i le lotoifale. O lona uiga o so'o se mea filogia na te pikiina, e pei o le suau'u, vailaau fa'asaina, ma fetilaisa, e ave sa'o lava i totonu o vai nei.
-
le O le Fuafuaga Polokalama mo le Pulea o le Suavai (SWMP) o le fuafuaga a le Tacoma e pulea le vai afā ma puipuia ai le filogia. O lo'o mulimulita'i i tulafono fa'atonu e le National Pollutant Discharge Elimination System (NPDES) ma fa'amatala le auala o le a taulimaina ai e le taulaga le vai afā e puipuia ai o tatou alavai. O le SWMP e fa'afouina i tausaga ta'itasi ma e fa'atautaia e le A'ai fa'asalalauga ma fa'aputu manatu mai tagata lautele a'o lumana'i nei fa'afouga.
O lou finagalo faaalia e fesoasoani i le taulaga e faaleleia ai ana faiga tau pulega o le vai afā, e sili atu ai le soifua maloloina ma le saogalemu o lo tatou nuu ma le siosiomaga. Asiasi i le Fuafuaga a le Stormwater Management itulau mo nisi fa'amatalaga ile auala ma le taimi e mafai ai ona e tu'uina atu fa'amatalaga.
-
O mea leaga masani e aofia ai suauu ma pa'u vaega mai taʻavale, vailaau faʻasaina, herbicides, fugalaʻau fugalaʻau, otaota fagafao, ma lapisi. O nei mea uma e afaina ai le siosiomaga, meaola vai, ma tagata.
-
Matou te fa'aogaina le vali fa'ailoga lanu Chroma. O se vali e le oona lea ua uma ona siaki ma e le afaina ai le siosiomaga.